فرهنگ شکر در کلام سبط اکبر نبی اکرم امام حسن مجتبی علیه السلام

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۰۴/۱۱ ۱۰:۱۳ | تعداد بازدید: 983

شکر و سپاسگذاری از انسان ها در کارهای زیبای آنان از اوصاف اهل ایمان و تقوی و از اصول و سیره نبوی و اهل بیت علیهم السلام است و آثار و پیامدهای فراوان با ارزشی دارد . سبط اکبر پیامبر خدا امام حسن مجتبی علیه السلام اهل تشکر بوده و اصحاب خویش را به تشکر از خلق خدا دعوت نموده اند . در نظریه امام حسن مجتبی علیه السلام هویت نعمت بسته به شکر نعمت است . امام حسن علیه السلام فرموده اند : النعمه محنه فان شکرت کانت نعمه ، فان کفرت صارت نقمه . (بحارالانوار ، ج78 ، ص113) . نعمت محنت و وسیله آزمایش است اگر شکر آن بجا آورده شود نعمت می گردد و اگر کفران گردد نقمت خواهد شد . بر اساس این حدیث از سبط اکبر پیامبر خدا ، نعمت بودن هر پدیده و کار ، در گرو شکر آن نعمت است . معیار تشخیص نعمت از نقمت شکر و سپاسگذاری مناسب آن است و شکر خدا و خلق مرز نعمت و نقمت است . در حدیث دیگر حسن بن علی علیهما السلام فرموده اند : الخیر الذی لا شرفیه : الشکر مع النعمه و الصبر علی النازله (بحارالانوار ، ج78 ، ص106) . خیر بی شر ، شکر با نعمت و صبر بر مصیبت است . بر اساس این حدیث ، خیر مطلق و عام و کامل و خیر پاک از هر نوع شر "نعمت مشکور" است . شکرنعمت سازنده خیر بدون شر است و نعمت بی شکر آمیخته با شر است چون عدم شکر نوعی شر است . در حدیث دیگر امام حسن مجتبی علیه السلام فرمودند : اللوم ان لا تشکر النعمه (بحارالانوار ، ج78 ، ص105) . پستی و فرومایگی این  است که شکر نعمت را بجا نیاوری . بر اساس این حدیث شکر نعمت مایه عزت نفس و سرافرازی و کرامت انسان است و عدم شکر نیز نماد بی ارزشی و چشم تنگی و پستی اوست .

انسان های بزرگوار اهل شکر خدا و تشکر از خلق خدایند . شکر خدا ، در عبادت خدا و به کار گرفتن هر نعمت در فلسفه آفرینش آن است . شکر نعمت خدا کارکرد و کاربرد هر نعمت است در آن چه خداوند خواسته است . تشکر از کارهای خوب بشر و به ویژه خدمات انسان ها به یکدیگر ، ازسفارش های اهل بیت علیهم السلام است . باید انسان از کمک و هدیه دیگران و اقدامات کوچک و بزرگ آنان تشکر کند . شکر نعمت عامل افزایش نعمت است نعمت الهی با شکر خدا پربار می گردد و تشکر از اقدامات بشری نیز ، عامل تشویق انسان ها به کارهای زیباست . باید راه ها و انواع تشکر و سپاسگذاری های مناسب از خدمات و اقدامات بشری را شناخت و از آن راهها به وظیفه عمل کرد . نباید هیچ یک از اقدامات دیگران نسبت به خود را فراموش کرد بلکه باید با ارتباطات بهتر و رفتار و گفتار زیبا و تامین نیازهای آنان ، از آنان تشکر نمود . گسترش و تنوع و پایداری عمل صالح و اقدامات و کارهای خیر انسان ها نسبت به یکدیگر ، مستلزم رواج روحیه شکر گذاری و سپاسگذاری است . شکر و تشکر ، از آموزه های اهل بیت به انسان هاست باید پیروان اهل بیت هیچ گاه از شکر خدا و تشکر از خلق خدا کوتاهی ننمایند .

حجه الاسلام والمسلمین دکتر محمدرضا جواهری

نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه