رفتار و گفتار پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم در یاد کرد از حضرت خدیجه سلام الله علیها بر اساس گزارش همسر پیامبر عایشه

تاریخ انتشار: ۱۳۹۴/۰۴/۰۶ ۱۱:۲۷ | تعداد بازدید: 829

خدیجه سلام الله علیها در آیینه رفتار و گفتار پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم

از : حجه الاسلام والمسلمین دکتر محمدرضا جواهری عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد

javaheri@ferdowsi.um.ac.ir

حضرت خدیجه بنت خویلد سلام الله علیها نخستین همسر آخرین پیامبر خدا حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم از زنان نمونه در ادیان ابراهیمی است . او بهترین همسر پیامبر و انسان کامل و جامع صفات زیبای اخلاقی بود . خدیجه نخستین انسانی است که به پیامبر خدا ایمان آورد و باوی زندگی کرد و پشتیبان و همراه ایشان بود و تا رحلت بر این عهد و پیمان خویش وفادار ماند . عایشه کوچکترین همسر پیامبر خدا ، خاطرات روشنگر و ماندگاری که از رفتار و گفتار پیامبر خدا در هنگام یادآوری حضرت خدیجه داشته گزارش کرده است و این گزارش ها منبع مهمی در شناخت ابعاد شخصیت این زن نمونه است . عایشه گفته است : کان رسول الله اذا ذکر خدیجه لم یسام من ثناء علیها و استغفار لها . پیامبر خدا زمانی که از خدیجه یاد می کرد هرگز از ثنا و ستایش از وی و طلب مغفرت و استغفار برای وی به ستوه نمی آمد و دلگیر و خسته نمی شد . توجه به این حقیقت که پیامبر خدا همواره از حضرت خدیجه ستایش کرده و برای او استغفار می نموده اند و از این کار هرگز به تنگ نیامده و خسته نمی شده اند ، جایگاه عالی همسر نمونه پیامبر خدا را نشان می دهد . عایشه در ادامه همین گزارش می گوید : روزی پیامبر خدا از خدیجه یاد کرد و او را ستود ، غیرت مرا واداشت که به پیامبر گفتم : خداوند به جای آن زن که سنی از وی گذشته بود به تو عوض داده است . دیدم پیامبر خدا به شدت خشمگین شد . من پشیمان شدم و گفتم : بارخدایا اگر خشم پیامبر را برگردانی تا زنده ام از خدیجه به بدی یاد نخواهم کرد . چون پیامبر خدا حال مرا دید فرمود : کیف قلت ؟ و الله لقد آمنت بی اذکفر الناس و آوتنی اذرفضنی الناس و صدقتنی اذ کذبنی الناس و رزقت منی الولد حیث حر متحوه (اسد الغابه فی معرفه الصحابه ، ج5 ، ص438 * بحارالانوار ، ج16 ، ص12) . چه گفتی ؟ چه حرفی بود که زدی ؟ چگونه این سخن را گفتی ؟ به خدا سوگند خدیجه به من ایمان آورد زمانی که مردم کفر ورزیدند و به من پناه داد زمانی که مردم مرا ترک کرده و رها ساختند و مرا تصدیق نمود هنگامی که مردم مرا تکذیب نمودند و از من فرزند روزی اش شد زمانی که شما محروم گشتید . عایشه پس از نقل این سخنان پیامبر خدا یادآوری می نماید که پیامبر خدا یک ماه پیوسته صبحگاهان و شبانگاهان این سخنان خود را برای من تکرار نمود . این داستان راستان که گزارشگر آن عایشه همسر پیامبر خداست ، شخصیت بی نظیر حضرت خدیجه را روشن می کند و سیمای تابناک و امتیازات بی همتای وی را نشان می دهد . ستایش و استغفار دائمی پیامبر و خستگی ناپذیری در ستودن خدیجه کبری ، حقیقت بزرگی است که عایشه از نزدیک مشاهده کرده و آن را گزارش می کند . پیشگامی در اسلام و ایمان به خدا و پیامبر ، و حمایت و پشتیبانی پایدار از رسول خدا ، و تصدیق رسالت حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم و داشتن فرزندان از پیامبر به ویژه ولادت حضرت فاطمه زهراء سلام الله علیها و ادامه نسل و ذریه پیامبر از ایشان ، چهار امتیاز بی نظیر حضرت خدیجه سلام الله علیها است . هیچ یک از همسران پیامبر و زنان جهان این ویژگی های بزرگ و تاریخی و سرنوشت ساز را نداشته اند . غضب و خشم شدید پیامبر خدا از کمترین بی ادبی نسبت به شخصیت حضرت خدیجه از سوی عایشه ، به گونه ای که وی به سرعت پشیمان می شود و از خداوند رفع آن خشم را می طلبد و عهد وی بر عدم تکرار آن ، همه علاقه فراوان رسول الله به این بانوی نمونه در ایمان و تقوی و ایثار را آشکار می سازد . اعتراف عایشه بر تکرار سخنان پیامبر خدا در توصیف خدیجه ، بلندی مقام و درجه ایشان درنزد خدا و پیامبرش را می سازند ، تامل و درنگ در این واقعیت که پیامبر خدا اوصاف چهارگانه حضرت خدیجه را صبحگاهان و شبانگاهان یک ماه پیوسته بر عایشه باز می گفته اند . اهمیت و بزرگی این صفات را می فهماند . در این حکایت ، سیره و روش برخورد پیامبر خدا با یاد خدیجه ، در دوران پس از رحلت ایشان نمودار است . بر اساس همین امتیازات الهی حضرت خدیجه بود که سال رحلت وی را رسول خدا عام الحزن نامیدند (بحارالانوار ، ج19 ، ص25) باید این شخصیت محبوب پروردگار و چهره ماندگار را شناخت و سبک زندگی اسلامی را از وی آموخت و به رستگاری و سعادت در دنیا و آخرت رسید .