یادداشت روز به مناسبت فرارسیدن روز داروساز؛

نگاهی به زندگینامه محمد بن زکریای رازی

تاریخ انتشار: ۱۳۹۹/۰۶/۰۵ ۱۰:۱۲ | تعداد بازدید: 1 view

به گزارش روابط عمومی معاونت فرهنگی و دانشجویی، ابوبکر محمد بن زکریا رازی، پزشک عالی قدر ایرانی که در زمینه‌ های شیمی، فیزیک و فلسفه پژوهش‌های ارزنده‌ای داشته است در شعبان سال ۲۵۱ هـ. ق (۸۶۵ م) در ری به دنیا آمد. در نوجوانی به موسیقی گرایش داشته و در نواختن نی توانا بود و گاهی شعر می‌سرود. مدتی به زرگری مشغول شد و سپس به کیمیاگری روی آورد؛ در این کار چشمش آسیب دید. می‌گویند پزشکی که رازی جهت درمان به او مراجعه کرده بود پانصد دینار طلب کرد و رازی ناچاراً آن را تهیه و پرداخت و با خود گفت کیمیای واقعی علم طب است نه آنکه تو بدان مشغولی. از آن زمان گرایش به آموختن علم طب پیدا کرده و در سنین بالا علم طب را آموخت.  او پایه‌گذار نحوه آموزشی است که امروزه نیز در بیمارستان‌های آموزشی جهان رعایت می‌شود یعنی: در بیمارستان ری در حالی‌که شاگردان و شاگردان شاگردانش پیرامون او بودند به معاینه بیماران می‌پرداخت هر بیمار ورودی ابتدا توسط شاگردان شاگردان معاینه می‌شد. در صورت عدم تشخیص به شاگردان رازی ارجاع می‌شد. اگر آنان در تشخیص درمی‌ماندند به رازی معرفی می‌شدند. هنگام ساخت بیمارستان معتضدی جهت انتخاب مکان ساخت با رازی مشورت گردید. رازی دستور داد قطعه‌ های مساوی گوشت را در محله‌ های گوناگون شهر بیاویزند و مکان بیمارستان را جایی انتخاب کنند که گوشت آنجا دیرتر از مناطق دیگر فاسد می‌شد. او در بیمارستان بغداد بخش ویژه‌ای به بیماران روانی اختصاص داد. رازی اولین پزشکی بود که تشخیص تفکیکی بین آبله و سرخک را بیان کرد و پیشگام در ارائه ی نظریه ایمنی اکتسابی است. رازی اولین پزشکی بود که تشریح جسد انسان، استخوان‌ها، عضلات، مغز و بعضی از شعب اعصاب را در سر و گردن مشاهده و توضیح داده است.در رابطه با لقب ابوریحان بیرونی نقل شده است که :  ریحانه دخترک خردسال دوستش بود که علاقه بسیار او به نجوم و ستاره شناسی و ارادتی که به این دانشمند داشت، سبب شد تا وی به آموزش دادن به او بپردازد و از آن پس به او ابو ریحان یعنی پدر ریحانه گفته شود و چون در خارج از شهر خوارزم زندگی می‌کرد لقب بیرونی به او داده شد. رازی از اولین کسانی است که بر نقش تغذیه در سلامتی و درمان تأکید بسیار داشته و اسراف در دارو را بسیار مضر می‌داند.  

رازی بسیاری از داروها را ابتدا بر روی حیوانات امتحان و پس از ثبت اثرات آنها در صورت مثبت بودن اثر به بیماران تجویز می‌کرد. او نخستین پزشکی است که داروهای الکالوئیدی غیر سمی را ساخت و در درمان بیمارانش استفاده کرد. وی در شیمی بسیار استاد بود و از کشفیات او می‌توان: الکل، اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، اکسیدارسنیک و اسید سیتریک را نام برد. به پاس زحمات فراوان رازی در امر داروسازی روز پنجم شهریورماه روز بزرگداشت زکریای رازی و روز داروسازی نام‌گذاری شده است.

یادمان نـرود دردمندان را چـون چشـمانمان گـرامی بداریم که رازی، این دانش را به بهـای چشمهایش به من و تو رسـانـده است.
روز داروساز فرخنده باد.